Auteursrecht & Creative Commons: hoe lossen we het op?

Op 19 november 2019 organiseerde het OKBN bij de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag een zeer goed bezochte themamiddag over auteursrechtwetgeving onder de titel: Auteursrecht & Creative Commons: hoe lossen we het op? Centraal stond de toegankelijkheid en beschikbaarheid van digitaal erfgoed.

Er waren twee presentaties, gegeven door Wietske van den Heuvel (senior adviseur bij DEN, kennisinstituut cultuur & digitalisering) en door Michelle van Lanschot (projectleider bij Wikimedia Nederland).

Wietske van den Heuvel  ging na een na een kort overzicht van de geschiedenis van de auteursrechtwetgeving uitvoerig in op economische belangen, verdien- en businessmodellen achter het auteursrecht en de ontwikkelingen in dat veld. Een instituut als DEN houdt o.a. het spanningsveld tussen ‘makers’ en ‘consumenten’ in de gaten: hoe toegankelijk zijn bijvoorbeeld publicaties en publicaties over onderzoek die met gemeenschapsgeld gefinancierd worden? Een ander aandachtspunt betrof de lobbies die gevoerd worden, o.a. om  ‘eeuwigdurende’ bescherming van een werk terug te dringen. Die lobbies dragen er wel toe bij dat er langzamerhand meer mogelijkheden komen om werk beschikbaar te maken.
Zo zijn er uitzonderingen op de termijn van 75 jaar na het overlijden van de auteur voor o.a. ‘out of commerce works’ (een vrij complex begrip op zich en) het z.g. ‘collected licensing with extended effect’ principe en voor de ‘preservation of copies’.

De presentatie van Michelle van Lanschot stond in het teken van Creative Commons. Er werd ingegaan op de licenties die afgegeven kunnen worden om werken die nog onder het auteursrecht vallen, online beschikbaar te maken. Door middel van licenties met verschillende gradaties en voorwaarden kan de beschikbaarheid van werken eenvoudiger worden geregeld dan dat dat binnen het traditionele auteursrecht mogelijk is. Er zijn licenties waarbij alleen de naam van de maker moet worden genoemd maar ook waarbij juist veel meer voorwaarden worden gesteld.

Beide presentaties zijn hier terug te zien:

Auteursrechten lobby
20191029 OKBN lezing CC & Wikimedia