Overlijdensbericht Goos Dullaart

Ons bereikte het droevige bericht van het overlijden van Goos Dullaart op 24 januari jl. in de leeftijd van 78 jaar. Sinds zijn pensionering in 2010 was hij erelid van het OKBN. Het erelidmaatschap werd hem verleend uit waardering voor zijn vele verdiensten voor het OKBN, niet in de laatste plaats als een van de mede oprichters in 1982. Daarnaast heeft hij vele jaren bestuurstaken in onze vereniging vervuld waaronder meerdere malen het voorzitterschap.

Ondanks een zwakke gezondheid toonde hij zich nog steeds betrokken bij onze vereniging. Zo stuurde hij afgelopen zomer nog een afzegging voor onze online bijeenkomst met daarbij een gevonden uitnodiging voor de online informatie konferentie van Swets Subscription Service in De Doelen in 1992! Hij vroeg zich daarbij af hoeveel van ons nog zouden weten dat Swets indertijd een belangrijke tijdschriftenleverancier was. Swets bestaat niet meer, en online meetings hebben nu een totaal andere invulling was zijn overpeinzing.

De uitvaart heeft afgelopen donderdag 3 februari in besloten kring plaatsgehad. Wij herdenken Goos Dullaart met respect en vriendschap.

Wilma Knol, namens bestuur OKBN

Call for Applications: 2022 Samuel H. Kress Foundation Conference Attendance Award for International Exchange

The 2022 Samuel H. Kress Foundation Conference Attendance Award for International Exchange is now open for applications.

Thanks to the generosity of the Samuel H. Kress Foundation, the Art Libraries Society of North America offers a program to help fund international travel and promote the exchange of ideas and information among art librarians. Exceptional art information professionals will receive awards beginning at the amount of $1,500 USD* to attend conferences, thereby fostering communication and developing connections with international projects and initiatives. ​​

There are two categories of awards:

  • For European librarians and art information professionals to attend the annual conference of the Art Libraries Society of North America (ARLIS/NA). The 50th Annual Art Libraries Society of North America conference to be held in Chicago, Illinois from April 5-9, 2022.  
  • For ARLIS/NA members to attend the International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA) Art Libraries Satellite Meeting or another European art library conference. IFLA will hold their World Library and Information Congress in Dublin, Ireland from July 26-29, 2022. Given that some conferences may be offered virtually in 2022, applications for $150-500 for virtual conference attendance will also be considered.

*The Samuel H. Kress International Travel Awards Committee may take into consideration levels of need, participation, and travel costs before determining the final amount, but each award will begin with the $1,500 USD amount. 

This is a terrific opportunity made possible through the generosity of the Kress Foundation. Please submit your application (https://forms.gle/JYBvw5GL5zNvpK2w7) soon. The deadline is February 14, 2022.

OKBN Innovatieprijs 2021

Het OKBN wil dit jaar de beste bibliothecaire innovatie waarderen met een geldprijs van € 400

Het Overleg Kunsthistorische Bibliotheken Nederland nodigt zijn leden en andere kunstgerelateerde instellingen uit om hun meest succesvolle innovatie in Coronatijd te delen. Hoe ben jij in jouw bibliotheek de afgelopen twee jaar aan het werk geweest met je collega’s en voor je klanten? Wat kon opeens juist wel en zelfs beter of sneller? En wie had, of heeft, daar profijt van: je klant, je collega’s of allebei? Kortom, een dienst of product waardoor een verbetering is ingezet of tot stand gebracht en waar òf de klant, òf je collega’s òf allebei van profiteren. Denk bijvoorbeeld aan een instructiefilmpje, een podcast, een dienst waardoor mensen niet meer hoeven te reizen, een nieuwe leermethode voor informatie-skills, …

Procedure
Maak een pitch (video, plaatjes, poster, en/of tekst). Adresseer zo mogelijk de volgende vragen:
Wat heb je vernieuwd/veranderd?
Wat is hieraan innovatief?
Wat heb je hierdoor verbeterd?
Hoe kunnen andere instellingen hiervan profiteren/leren?

Stuur deze pitch aan info@okbn.nl onder vermelding van ‘OKBN Innovatieprijs 2021’. De uiterste inzenddatum is 6 januari 2022. Jij en je instelling gaan ermee akkoord dat de inzending (presentatie) mogelijk op de website van het OKBN geplaatst wordt.

Alle inzendingen worden bekeken door een onafhankelijke vakjury. Deze jury bestaat uit Frank Huysmans (hoogleraar Informatiesamenleving, UvA), Geert-Jan Koot (voormalig conservator/hoofd bibliotheek van het Rijksmuseum), en Marg van der Burgh (programmamanager Metamorfoze bij de KB). De jury stelt een shortlist samen van de drie beste inzendingen. Deze shortlist wordt op de website van het OKBN geplaatst, waardoor leden en niet-leden de inzendingen kunnen bekijken. Alle OKBN-leden kunnen vervolgens een stem uitbrengen en de prijswinnaar bepalen. De prijswinnaar wordt bekend gemaakt tijdens de OKBN-voorjaarsbijeenkomst van 2022.

Terugblik: Op bezoek bij de Bibliotheek Utrecht in 3D

Op dinsdag 5 oktober was het OKBN te gast bij de Bibliotheek Utrecht aan de Neude. De kleine 25 aanwezigen kregen achtereenvolgens een presentatie van Roy van Maarseveen van Zecc Architecten die betrokken was bij de verbouwing van het oude postkantoor tot bibliotheek, en een van directeur Deirdre Carasso die haar plannen voor de bibliotheek met ons deelde. Tot slot was er een rondleiding door het pand onder leiding van verschillende enthousiaste vrijwilligers en natuurlijk een borrel, waar de OKBN-leden elkaar na ruim anderhalf jaar weer eens ‘live’ konden spreken.

Lees de terugblik hier: link.

Uitnodiging OKBN-najaarsbijeenkomst

Op bezoek bij de Bibliotheek Utrecht in 3D

Wanneer: dinsdag 5 oktober 2021, 13.30-17.00u
Waar: De Bibliotheek Utrecht, Neude 11, Utrecht

In maart 2020 is de nieuwe bibliotheek van Utrecht geopend in het monumentale pand van het oude postkantoor aan de Neude. Het gebouw is jarenlang verbouwd en geschikt gemaakt voor zijn nieuwe bibliotheekfunctie.
Voor deze eerste ‘fysieke’ OKBN-bijeenkomst sinds het uitbreken van de coronapandemie nodigen we jullie graag uit in deze iconische bibliotheek. We hebben een rijkgevuld programma waarin de 3D-beleving centraal staat: Roy van Maarseveen van Zecc Architecten vertelt ons alles over de architectuur en de verbouwing van het pand. Deirdre Carasso, directeur van de Bibliotheek Utrecht, praat ons bij over de missie en visie van de bibliotheek. We krijgen een rondleiding én we kunnen elkaar eindelijk weer eens in levenden lijve ontmoeten.

Programma:
13.30-14.00: inloop met koffie
14.00-14.05: welkom door Anna Rademakers, voorzitter OKBN
14.05-14.30: presentatie van Roy van Maarseveen, Zecc Architecten
14.30-14.50: presentatie van Deirdre Carasso, directeur Bibliotheek Utrecht
14.50-15.00: korte pauze
15.00-16.00: rondleiding door de bibliotheek met de gidsen
16.00-17.00: borrel in restaurant Noda

Er is plek voor max. 40 deelnemers. Deelname is voor OKBN-leden gratis. Niet leden betalen €10,- en krijgen daarvoor een factuur toegestuurd.
Aanmelden kan tot uiterlijk vrijdag 24 september per email bij Anna Rademakers via anna.rademakers@kb.nl.
We hopen jullie te mogen verwelkomen in Utrecht!

Verslag online studiemiddag: Diversiteit en inclusie in terminologie van kunstinstellingen en hun bibliotheken

Tot voor kort was de Westerse blik op (kunst)geschiedenis de standaard, maar over de hele wereld groeit het besef dat er meerdere perspectieven mogelijk en nodig zijn. Hoe kunnen kunsthistorische bibliotheken bijdragen aan een andere blik op hun collecties? Dit actuele onderwerp was voor het OKBN aanleiding een studiemiddag te organiseren en verschillende experts uit te nodigen hun kennis met leden en andere geïnteresseerden te delen.  

Lees het hele verslag van de online studiemiddag van 1 april 2021 hier terug: link.

Artikel Corona als collectie: Van hart onder de riem

Hoe leg je een collectie aan die onderzoekers en geïnteresseerden uit toekomstige generaties inzicht biedt in de maatschappelijke uitdagingen van vandaag? Deze vraag stond centraal tijdens de online studiemiddag ‘Corona als collectie’.

Lees het hele artikel, geschreven door Wilma van den Brink en Anne Oechtering, hier: Corona als collectie: Van hart onder de riem.

Online studiemiddag: Diversiteit en inclusie in terminologie van kunstinstellingen en hun bibliotheken

Op donderdag 1 april van 15:00 tot 16:30 organiseert het Overleg Kunsthistorische Bibliotheken Nederland (OKBN) een studiemiddag over diversiteit en inclusie in tentoonstellingsbijschriften en trefwoorden.

Tot voor kort was de Westerse blik op (kunst)geschiedenis de standaard, maar over de hele wereld groeit het besef dat er meerdere perspectieven mogelijk en nodig zijn. Hoe kunnen kunsthistorische bibliotheken bijdragen aan een andere blik op hun collecties?

Priya Swamy (conservator Globalisering en Zuid Azië, Nationaal Museum van Wereldculturen) zal vertellen over de bewuste keuze voor een ander perspectief bij het samenstellen van de semipermanente opstelling Kruispunt Rotterdam in het Wereldmuseum Rotterdam.

Het Rijksmuseum startte in 2015 met het aanpassen van terminologie in de collectieregistratie en publieksteksten en verving woorden als ‘neger’, ‘Eskimo’, ‘dwerg’ en ‘exotisch’. Bas Nederveen (Informatiespecialist Rijksmuseum) zal spreken over de aanpak van de terminologiewerkgroep in het Rijksmuseum.

In een panelgesprek gaan Sanne van Splunter (Koninklijke Bibliotheek), Johan Dekker (CABK, Artez academie voor beeldende kunsten) en Bas Nederveen vervolgens in gesprek met elkaar en de deelnemers over de aanpak van gevoelige termen bij hun instellingen met Jantiene van Elk als gespreksleider.

Programma

15:00 Inleiding

15:10 Kruispunt Rotterdam door Priya Swamy

In de semi-permanente opstelling Kruispunt Rotterdam plaatst het museum zijn collectie in een hedendaagse context. Aangevuld met nieuwe werken van artiesten, kunstenaars en Rotterdammers die zich lieten inspireren door de collectie van het museum. Als een soort dialoog tussen toen en nu, ver weg en dichtbij. Kruispunt Rotterdam maakt inzichtelijk dat Rotterdam de wereld altijd dichterbij bracht, te beginnen met de (handels)reizen, en vandaag de dag de wereld in zich herbergt met ruim 170 nationaliteiten.

15:40 Pauze

15:50 Terminologie in het Rijksmuseum door Bas Nederveen

16:05 Panelgesprek tussen Sanne van Splunter, Johan Dekker en Bas Nederveen

16:30 Eind

Aanmelden: bibliotheek@textielmuseum.nl Na aanmelden ontvangt u een link voor de online bijeenkomst.

Links: https://www.wereldmuseum.nl/nl/zien-en-doen-in-het-wereldmuseum/tentoonstellingen/kruispunt-rotterdam https://www.rijksmuseum.nl/nl/onderzoek/ons-onderzoek/overkoepelend/terminologie https://www.tropenmuseum.nl/nl/over-het-tropenmuseum/words-matter-publicati

Online studiemiddag: Corona als collectie

Hoe gaan erfgoedinstellingen en hun bibliotheken om met de actualiteit van de coronapandemie? Hoe leg je een collectie aan die onderzoekers en geïnteresseerden uit volgende generaties inzicht biedt in de maatschappelijke uitdagingen van vandaag?

Op donderdag 28 januari van 15u tot 16.30u organiseren het OKBN en de interessegroep Onderzoeks- en Onderwijsbibliotheken (O&O) van de KNVI (Koninklijke Nederlandse Vereniging van Informatieprofessionals) een online studiemiddag over ‘Corona als collectie’.

Drie sprekers van verschillende instellingen vertellen hoe zij collectioneren en presenteren rondom corona. Hugo van der Zande spreekt over de totstandkoming – met hulp van het publiek – van de ‘coronacollectie’ van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC). Kees Teszelszky neemt je mee in de Corona-webcollectie van de Koninklijke Bibliotheek (KB). Van de anderhalvemetersamenleving tot viruswappies: wat (en hoe) verzamel je voor het nageslacht? Femke Rotteveel van Fotodok legt in haar bijdrage de nadruk op het verhalen vertellen met collecties en het opbouwen van een geheugenarchief. Ze vertelt over de ‘open studio expositie’ Pass It On, Private Stories, Public Histories. Vier kunstenaars werken hier aan projecten waarin de basis wordt gevormd door een familiearchief dat belangrijke historische gebeurtenissen of tijdperken weerspiegelt, zoals nu de onzekere coronarealiteit.

Aanmelden kan tot 25 januari via dit aanmeldformulier.

Themamiddag Verhalen over fotocollecties in Nederlandse erfgoedinstellingen (verslag)

Op donderdag 12 maart j.l organiseerde het OKBN een themamiddag met de titel: Verhalen over fotocollecties in Nederlandse erfgoedinstellingen. De bijeenkomst vond plaats in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.
Mattie Boom, conservator fotografie van het Rijksmuseum en Anneke van Veen, conservator van het Stadsarchief Amsterdam, hielden presentaties over respectievelijk diverse collecties fotoboeken in de Rijksmuseum Research Library en vrouwelijke fotografen in Nederland in het interbellum.

De collectie fotoboeken in de bibliotheek van het Rijksmuseum bestaat uit zo’n 20.000 banden en ca. 1500 fotoalbums, waarbinnen uiteraard verschillende collecties vertegenwoordigd zijn. Daarnaast zijn er nog ongeveer 160.000 afzonderlijke foto’s. In eerste instantie betrof de collectie van het Rijksmuseum de fotografie in de 19e eeuw, vanaf 2005 is er echter ook een actief verzamelbeleid van 20e eeuws materiaal. Aan de hand van een groot aantal voorbeelden van foto’s alsmede de manier waarop zij werden gepubliceerd wordt een duidelijke indruk van de ‘status’ van de nieuwe kunstvorm fotografie gegeven: aanvankelijk afgedrukt binnen een kader, als gold het prenten of schilderijen, fotografisch geïllustreerde boeken, afzonderlijke foto’s en tenslotte het fotoboek als vrijwel zelfstandig kunstobject. Door de aanwezigheid van zoveel divers materiaal hebben zowel de fotocollectie als de bibliotheek de functie van een ‘laboratorium’, waar niet alleen onderzoek naar de verspreiding, toepassing en doel van de foto kan plaats vinden maar ook onderzoek naar het beeld en de receptie. Bijzondere aandacht kreeg de collectie van Steven Joseph de Britse fotografie historicus die in 2001 zijn collectie aan het Rijksmuseum verkocht. Deze collectie die boeken over de meest uiteenlopende onderwerpen bevat, geeft een beeld van de ontwikkeling die het fotografisch geïllustreerde boek in de loop van de 19e eeuw doormaakte.

De presentatie van Anneke van Veen was gebaseerd op het onderzoek dat zij uitvoerde voor de tentoonstelling ‘Modern perspectives: foto en film Amsterdam 1920-1940’ (Stadsarchief Amsterdam 2019). Tal van vrouwelijke fotografen, die tijdens het interbellum in Nederland werkzaam waren, passeerden de revue. Bekende namen van het eerste uur zijn o.a. Éva Besnyő, Germaine Krull en Hanna Elkan. Zij waren vrijwel allen migranten en hadden in hun eigen land een degelijke foto-opleiding gevolgd; in Nederland bestond zo’n opleiding nog niet.
De foto’s van Germaine Krull hadden een groot bereik in de Franse geïllustreerde publieksbladen. Van haar portfolio Metall (1928) is een artikel te vinden in het Franse geïllustreerde tijdschrift ‘Vu’. In het Nederlandse tijdschrift ‘Variété’ staan publiciteitsfoto’s van de film ‘Regen’ waaraan Germaine Krull met Joris Ivens werkten. In één van de eerste nummers uit 1935 van het blad ‘Wij’ (uitgave van de Arbeiderspers) staan ook foto’s van Germaine Krull. De markt van geïllustreerde tijdschriften was dus belangrijk voor het verspreiden en het onder de aandacht brengen van foto’s. Daar konden opdrachten uit voort komen. Hanna Elkan (1893-1967), was in Amsterdam de eerste fotografe met een eigen portretstudio, in de Van Baerlestraat. Ze was bekend in de artistieke en intellectuele kringen in Amsterdam en maakte o.a. portretten van componist Igor Stravinsky en kunstschilder Ernst van Leyden. Éva Besnyő werkte samen met Hajo Rose. Voor Metz & Co maakten ze een fotomontage. Annemie Wolff (1906-1994) was met haar echtgenoot, filmmaker en architect Helmuth Wolff in 1933 op de vlucht voor de nazi’s vanuit Berlijn naar Nederland gekomen. In het tijdschrift Kleinbeeld-foto (september 1938) verscheen een artikel over hun werk. Na de inval van de Duitsers in Nederland in 1940, deden zij een zelfmoordpoging die alleen Annemie overleefde. Fotografe Emmy Andriesse (1914-1953) maakte voor de tentoonstelling fotografie in het Stedelijk Museum in Amsterdam in 1937 het affiche. Vanwege haar Joodse afkomst moest ze in de Tweede Wereldoorlog onderduiken. Ze maakte iconische foto’s over kinderen in de hongerwinter. Ter sprake kwam natuurlijk ook: Maria Austria [Oestreicher] (1915-1975) die haar opleiding in Wenen volgde. Zij was samen met haar zus die textielontwerpster was, gevlucht. Zij richtten het bureau ‘Model en Foto Austria’ op. Waarvoor Maria veel portret- en modefoto’s maakte. Haar werk is ondergebracht in het Maria Austria Archief.

Helaas moest de middag nogal abrupt worden beëindigd omdat het museum i.v.m. de corona-uitbraak vervroegd sloot. De helft van de deelnemers aan de Themamiddag heeft de tentoonstelling Sterke Verhalen kunnen bezoeken en de andere helft kreeg een rondleiding door de bibliotheek door fotograaf en bibliothecaris Sjef van Duin. Helaas was er geen gelegenheid meer om de groepen te wisselen.

Presentatie Mattie Boom